Disleksi Müdahale Programı Nedir?

Dislektik bireylerin büyük çoğunluğunun görsel ve işitsel algı ve işlemede zorluklar yaşadığı bilinmektedir. 

Bu problemleri görsel algı işlemede;

- Harf/hece/kelimeleri bulanık ve odak dışı görme

- Harflerin yerlerini değiştirme ve harfleri ters okuma 

- Kelimeleri hecelere yanlış ayırma

-  Sayfa boyunca  satır izleme zorluğu

- Sayfadaki parlamadan rahatsızlık duyma olarak sıralayabiliriz.

İşitsel algı ve işlemedeki temel sorunları;

-Sesler/heceler/kelimeler arasındaki ince farklılıkları ayırt etmede güçlük

-Gürültülü ortamlarda seslere odaklanmada zorlanma

-İşitsel hafızada (işitilen sesin daha sonra hatırlanması) yaşanılan problemler

-En önemlisi işitsel sıralamayı ayırt etmede güçlük olarak sıralayabiliriz.

Ülkemizde dislektik bireyler için hazırlanan programlar ve eğitim içerikleri incelendiğinde daha çok karıştırılan harfleri ayırt etmeye ve sistematik metin okumaya dayalı etkinliklerden oluştuğu görülmektedir. 

Bu noktadan yola çıkan uzmanlarımız dislektik bireylerin temelde yaşadığı görsel algılama ve fonolojik/işitsel farkındalık sorunlarının çözümüne yönelik olarak; 7 özgül alanda 485 etkinlikten oluşan Disleksi Müdahale Programını geliştirmiştir.

Disleksi Müdahale Programını bölümleri şunlardır,

1. Resimden Cümleye:

Resimden cümleye çalışmaları, bilinen bir olaydan yararlanarak bilinen başka bir olayı muhakeme etme becerisini geliştirmektedir.  Bu da bireylerin analiz ve ilişki kurma becerilerinin gelişmesine katkı sağlamaktadır. Bu bölüm ayrıca dislektik bireylerin görsel temaları ve ilişkileri kelimelere ve cümlelere dönüştürmesine de yardımcı olmaktadır.

2. Görsel Esneklik:

Görsel esneklik çalışmaları, eşzamanlı işleyen bellek problemleri yaşayan dislektik bireylerin, hayal gücünü kullanarak eksik parçayı tamamlama becerisini geliştirmektedir. Bu sayede dislektik bireylerin cümle içerisindeki kelimeler ile birlikte cümlenin tamamına odaklanmasına ve cümleyi anlamasına  yardımcı olmaktadır. 

3. Küp Döngüsü:

Küp döngüsü çalışması, görsel zeka, hayal gücü ve bütünlüğü sağlayabilme becerilerini geliştirmektedir. Bu beceriler dislektik bireylerin parça bütün ilişkisini ve üç boyutu algılayabilmelerine yardımcı olmaktadır.

4. Görsel Benzeşim

Görsel benzeşim çalışmaları, dikkat ve konsantrasyon etkinlikleri ile nesnelerin ortak özelliklerini keşfedebilme, görselleri zihinde manipüle edebilme becerisini geliştirmektedir. 

5. Ardıl Hafıza

Ardıl hafıza çalışmaları, ardıl işleyen bellekle ilgili problem yaşayan dislektik bireylerin hafıza egzersizleri ile anlık edinilen bilgilerin ardıl bir şekilde algılama ve hatırlanma süresini geliştirmektedir.

6. Kısa Süreli Bellek

Kısa süreli bellek çalışmaları; dikkat, konsantrasyon ve doğru sıralamayı hatırlama becerisini geliştirmektedir. Özellikle rakamların geçtiği öğrenmelerde hafıza zayıflığı yaşayan diskalkulik bireylerin matematik becerilerinde gelişimine yardımcı olmaktadır.

7. Fonolojik Farkındalık

Fonolojik farkındalık çalışması, okuma becerisinin temelini oluşturan sesleri tanıma, ayırt etme, manipüle etme becerilerini geliştirmektedir. Çocuklar kendilerine sesli okunan yazıları/hikayeleri dinleyerek, sonra kelimedeki sesleri fark ederek, sesleri kendileri üreterek, benzer kelimeleri bularak okumayı öğrenirler. Kelime oyunlarıyla birlikte çocuk kelime içindeki paterni fark eder ve otomatik okuma becerisini kazanır.

Fonolojik Farkındalık setimiz içeriği;

-İki kelimenin birbiriyle kafiyeli/uyaklı olup olmadığını bulma

-Cümle içinde geçen kelime sayısını belirleyebilme

-Kelime içindeki hece sayısını belirleyebilme 

-Heceleri birleştirebilme (el hecesi ve ma hecesini birleştir; elma )

-Heceleri atabilme (ör. koltuk kelimesinden tuk u at; kol)

-Kelime içinde geçen sesleri tanımlayabilme/kodlayabilme (ör. saat kelimesinde hangi sesler var?; s-a-a-t)

-Kelime içindeki sesleri atma/bir araya getirme (ör. masa kelimesinin sonuna /l/ getir; masal, elmas kelimesinden /s/yi çıkar; elma)

gibi çalışmaları içermektedir.